KATEGORIA CZASU

Kategoria czasu dotyczy stosunku łączącego dwie linie czasowe: linię wypowiedzi fikcjonalnej (której obrazem jest dla nas linearne powiązanie liter na stronicy oraz stronic w to­mie) i linię świata fikcyjnego (o wiele bardziej złożoną). Na koniec kategoria punktu widze­nia  (trzymam się tego terminu, który jest   dzisiaj w potocznym użyciu, mimo niepożąda­nych jego konotacji); punkt widzenia, z […]

KATEGORIA MODALNOŚCI

Kategoria modalności zbliża nas do re­jestrów językowych, o których mówiliśmy wcześniej, ale punkt widzenia jest tu inny. Tekst fikcjonalny musi koniecznie stanąć wo­bec następującego problemu: za pomocą słów jest ewokowany świat, stworzony po części ze słów, a po części z czynności (albo substan­cji, własności) niewerbalnych, w konsekwencji inny będzie stosunek między wypowiedzią, którą czytamy, a […]

NIE MA POTRZEBY

Mówiąc ściśle, nie ima potrzeby w pierwszym wypadku przywoływania jakiejkolwiek mimesis, jakiego­kolwiek {naśladownictwa (poza marginesowym przypadkiem harmonii naśladowczej): słowa są jak wiadomo — nie motywowane. Za pierwszym razem chodzi raczej o wstawienie w dany tekst słów rzekomo wymówionych czy sformułowanych dla siebie samego, za drugim razem J natomiast o oznaczenie słowami faktów niewerbalnych (co jest zawsze […]

TRZY STOPNIE

Gerard Genette poddał myśl, by rozróżniać trzy stopnie wprowadzania obcej wypowiedzi:  Mowa niezależna — gdy wypowiedź nie doznaje żadnej modyfikacji (niekiedy mówi się o  mowie przytoczonej). Mowa zależna (albo mowa transpo- tiowana) — gdy zachowuje się treść rze­komo wymówionej repliki, lecz scala się ją gramatycznie z opowiadaniem narratora. Czę­sto zachodzą zmiany nie tylko gramatyczne: skraca się lub wręcz […]