FORMA KRONIKI LUB SAGI

Utwory takie mogą przyjmo­wać wręcz formę kroniki lub sagi, jak Bud- denbrookowie. Najbardziej uderzającym przy­kładem podporządkowania się czasowości jest Ulisses Joyce’a. Jedynym, a przynajmniej za­sadniczym stosunkiem zachodzącym między czynnościami jest ich czyste następstwo: zdaje się nam tutaj sprawę, minuta po minucie, z tego, co dzieje się w danym miejscu lub w Umyśle postaci. Dygresje, od […]

W OBRANEJ PERSPEKTYWIE

W obranej przez nas perspektywie przeciwstawienia są bardziej donio­słe niż cokolwiek innego: jakoż należy wie­dzieć, czy minimalne jednostki przyczynowości wchodzą w bezpośredni związek jedna z drugą, czy też czynią to za pośrednictwem ogólnego prawa, którego są jedynie ilustracjami. Gdy obie positaci przyczynowości zostały wykorzy­stane w utworze, można określić opowiadanie, w którym góruje przyczynowość pierwsza ja- […]

BEZPOŚREDNIA PRZYCZYNOWOŚĆ

Bezpośrednia przyczynowość nie powinna być ograniczana jedynie do związków zacho­dzących między czynnościami (jak to Propp skłonny był robić): czynność równie dobrze może wywoływać jakiś stan lub może być sa­ma wywoływana przez jakiś stan. To prowadzi nas do opowiadań zwanych psychologicznymi (jak jednak zobaczymy, termin ten może obej­mować zupełnie różne rzeczy). W swoim Wpro­wadzeniu do analizy […]

OPOWIADANIA IDEOLOGICZNE

Opowiadanie ideologiczne nie ustala bezpośredniego związku między jednostkami, które je tworzą; są one jednak także przeja­wem pewnej idei, pewnego prawa. Toteż nie­kiedy jest rzeczą nieodzowną dość daleko idą­ca abstrakcja, aby znaleźć związek między dwiema czynnościami, – których współobecność wydawała się czysto przypaidkowa. Przyjrzyjmy się z bliska przykładowi: Adolf ConsŁanta. Dwie są główne reguły, które kie­rują zachowaniem […]

PIERWSZY CIOS

Pierwszy cios zostanie zadany miłości Adolfa, gdy Eleonora opuści hrabiego , aby żyć u boku Adolfa. Drugi, kiedy poświęci się jego pielęgnacji, gdy został ranny. Każda ofiara Eleonory drażni Adolfa: coraz mniej jest rzeczy przezeń upragnionych. Natomiast gdy tylko oj­ciec Adolfa postanawia doprowadzić do rozdzie­lenia obojga, odnosi to przeciwny skutek i Adolf wprost oświadcza: „chcąc […]